आज मी तुम्हाला प्लास्टिकच्या इतिहासाची थोडक्यात ओळख करून देणार आहे.
मानवी इतिहासातील पहिले पूर्णपणे संश्लेषित प्लास्टिक हे १९०९ मध्ये अमेरिकन बेकलँडने फिनॉल आणि फॉर्मल्डिहाइड वापरून बनवलेले एक फिनॉलिक रेझिन होते, जे बेकलँड प्लास्टिक म्हणूनही ओळखले जाते. फिनॉलिक रेझिन हे फिनॉल आणि अल्डीहाइड यांच्या संघनन अभिक्रियेने बनवले जातात आणि ते थर्मोसेटिंग प्लास्टिकच्या वर्गात मोडतात. याची निर्मिती प्रक्रिया दोन टप्प्यांत विभागलेली आहे: पहिला टप्पा: प्रथम कमी रेषीय बहुलकीकरण अंशाच्या संयुगामध्ये त्याचे बहुलकीकरण करणे; दुसरा टप्पा: उच्च तापमान प्रक्रियेचा वापर करून त्याचे उच्च बहुलकीकरण अंशाच्या पॉलिमर संयुगामध्ये रूपांतर करणे.
शंभर वर्षांहून अधिक काळाच्या विकासानंतर, प्लॅस्टिक उत्पादने आता सर्वत्र आहेत आणि चिंताजनक वेगाने वाढत आहेत. शुद्ध रेझिन रंगहीन आणि पारदर्शक किंवा पांढरे असू शकते, त्यामुळे उत्पादनात कोणतीही स्पष्ट आणि आकर्षक वैशिष्ट्ये नसतात. म्हणून, प्लॅस्टिक उत्पादनांना चमकदार रंग देणे ही प्लॅस्टिक प्रक्रिया उद्योगाची एक अपरिहार्य जबाबदारी बनली आहे. केवळ १०० वर्षांत प्लॅस्टिकचा इतका वेगाने विकास का झाला? मुख्यत्वे कारण त्याचे खालील फायदे आहेत:
१. प्लास्टिकचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन केले जाऊ शकते. (याद्वारे)प्लास्टिकचा साचा)
२. प्लास्टिकची सापेक्ष घनता कमी असून त्याची ताकद जास्त आहे.
३. प्लॅस्टिकमध्ये गंजरोधक क्षमता असते.
४. प्लॅस्टिकमध्ये चांगले उष्णतारोधक आणि उष्णतारोधक गुणधर्म असतात.
प्लॅस्टिकचे अनेक प्रकार आहेत. थर्मोप्लॅस्टिकचे मुख्य प्रकार कोणते आहेत?
१. पॉलिव्हिनाइल क्लोराइड (PVC) हे मुख्य सर्वसाधारण वापरातील प्लॅस्टिकपैकी एक आहे. जगातील पहिल्या पाच प्लॅस्टिकमध्ये, त्याची उत्पादन क्षमता केवळ पॉलिथिलीननंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. PVC मध्ये चांगली कडकपणा आणि क्षरण-प्रतिरोधकता असते, परंतु त्यात लवचिकतेचा अभाव असतो आणि त्याचा मोनोमर विषारी असतो.
२. पॉलिओलेफिन (PO), ज्यामध्ये पॉलिथिलीन (PE) आणि पॉलिप्रोपिलीन (PP) हे सर्वात सामान्य आहेत. त्यापैकी, PE हे सर्वात मोठ्या सामान्य-उद्देशीय प्लास्टिक उत्पादनांपैकी एक आहे. PP ची सापेक्ष घनता कमी असते, ते बिनविषारी, गंधहीन असते आणि त्यात चांगली उष्णता प्रतिरोधकता असते. सुमारे ११० अंश सेल्सिअस तापमानात ते दीर्घकाळ वापरले जाऊ शकते. आमचेप्लास्टिकचा चमचाफूड ग्रेड पीपी पासून बनवलेले आहे.
३. स्टायरीन रेझिन्स, ज्यामध्ये पॉलिस्टायरीन (PS), ॲक्रिलोनायट्राइल-ब्युटाडाइन-स्टायरीन कोपॉलिमर यांचा समावेश आहे (एबीएस) आणि पॉलीमेथिल मेथाक्रिलेट (PMMA).
४. पॉलियामाइड, पॉलीकार्बोनेट, पॉलीथिलीन टेरेफ्थॅलेट, पॉलीऑक्सिमेथिलीन (POM). या प्रकारच्या प्लास्टिकचा वापर संरचनात्मक साहित्य म्हणून केला जाऊ शकतो, ज्याला अभियांत्रिकी साहित्य म्हणूनही ओळखले जाते.
प्लॅस्टिकचा शोध आणि वापर इतिहासात नोंदवला गेला आहे, आणि २० व्या शतकात मानवजातीवर परिणाम करणारा हा दुसरा महत्त्वाचा शोध होता. प्लॅस्टिक खरोखरच पृथ्वीवरील एक चमत्कार आहे! आज आपण अतिशयोक्तीशिवाय म्हणू शकतो: “आपले जीवन प्लॅस्टिकपासून वेगळे करता येणार नाही”!
पोस्ट करण्याची वेळ: ०६-फेब्रुवारी-२०२१