१९८७ मध्ये स्थापन झालेली निश पॉलिमर, बदलत्या बाजारपेठेच्या गरजांवर आपले उत्पादन विकासाचे प्रयत्न केंद्रित करून, नैसर्गिकरित्या आणि अधिग्रहणांद्वारे सातत्याने वाढत आहे. औद्योगिक आणि वापरानंतरच्या कचऱ्याला मूल्यवर्धन करणे हा या प्रयत्नांचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. #शाश्वत विकास
असे दिसते की, संपूर्ण चक्रीय अर्थव्यवस्थेची संकल्पना मांडण्यात डॉ. सौरभ नाईक हे त्यांच्या काळाच्या खूप पुढे होते. ८० च्या दशकातच, त्यांनी पुनर्वापर करण्यायोग्य औद्योगिक कचऱ्यासाठी बाजारपेठ शोधायला सुरुवात केली होती. त्यांनी १९७८ मध्ये यू-मास लोवेलमधून पॉलिमर केमिस्ट्रीमध्ये पीएचडी मिळवली आणि त्यानंतर मार्टिन मॅरिएटा व इंटरनॅशनल पेपरमध्ये थर्मोप्लास्टिक फॉर्म्युलेशन्समध्ये फिलर म्हणून अभ्रक (मायका) विकसित करण्याचे काम काही काळ केले.
आज, नाइकी हे निश पॉलिमर एलएलसीचे संस्थापक आणि सीईओ आहेत. त्यांच्या पॉलीपीसीआर नावाच्या उत्पादन श्रेणीचे उत्पादन ऑटोमोटिव्ह इंटिरियर्स, इंजिन कंपार्टमेंटचे घटक, लाइटिंग, विंडो प्रोफाइल्स, फ्लोअरिंग, वॉल क्लॅडिंग आणि फर्निचर व उपकरणे यांसारख्या टिकाऊ वस्तूंसाठी पुनर्वापर केलेल्या सामग्रीपासून बनवले जाते. पॉलीपीसीआर हे पॉलीप्रोपिलीन, नायलॉन ६, नायलॉन ६६, पॉलीकार्बोनेट, एबीएस आणि पीबीटी यांवर आधारित आहे.
निश पॉलिमरचे सीईओ, डॉ. सौरभ नाईक, हे प्लास्टिक कचऱ्यासाठी बाजारपेठा आणि उपयोग शोधण्याच्या बाबतीत त्यांच्या काळाच्या पुढे होते. फोटो: निश पॉलिमर
निश पॉलिमरच्या संस्थापकाचे पुत्र आणि ऑपरेशन्सचे उपाध्यक्ष, सनी नाईक म्हणाले: “आम्ही रेझिन पुरवठादार, मोल्डर्स आणि ओईएम यांच्यासोबत काम करून पर्यावरणातील प्लास्टिक कचरा वळवून आणि मूल्यवर्धित उत्पादनांचे पुनर्चक्रीकरण वाढवून शाश्वततेला सक्रियपणे पाठिंबा देण्यावर विश्वास ठेवतो. आमच्या सामग्री प्रवाहाचा नैतिक स्रोत ही आमची सामाजिक जबाबदारी आहे. शाश्वतता म्हणजे ही प्रक्रिया सातत्यपूर्ण गतीने पुन्हा पुन्हा करण्याची आमची क्षमता.”
नीश पॉलिमरचे वेस्ट व्हर्जिनियातील रेव्हन्सवुड आणि वॉशिंग्टन, पेनसिल्व्हेनियातील नेस्केहोनिन आणि अलाबामातील किलेन येथे कारखाने आहेत, तसेच वॉशिंग्टन डीसी आणि टोरोंटो येथे वितरण केंद्रे आहेत. अलाबामातील मसल शोल्स येथे सॉफ्ट पॉलिमर (टीपीई आणि टीपीव्ही) तयार करण्यासाठी ८०,००० चौरस फुटांची एक सुविधा या वर्षी सुरू होणार आहे. कंपनी या कारखान्यात तीन नवीन ट्विन-स्क्रू कंपाउंडिंग लाईन्स बसवण्याची योजना आखत आहे. हे आग्नेय भागातील ऑटोमोटिव्ह ओईएमना पुरवठा करण्यावर लक्ष केंद्रित करेल. याव्यतिरिक्त, या वर्षी नीशने दक्षिण कॅरोलिनातील फ्लॉरेन्स येथे एक पीसीआर केंद्र उघडले आहे आणि पुढील वर्षी नीश मेक्सिकोतील क्वेरेटारो येथे एक कंपाउंडिंग कारखाना, तसेच टेक्सासमध्ये एक तांत्रिक सेवा आणि वितरण केंद्र उघडेल. नेस्केहोनिन कारखाना हा नीशने २०२१ मध्ये केलेल्या अमेटेक/वेस्टचेस्टर प्लॅस्टिक्सच्या अधिग्रहणाचा परिणाम आहे, ज्यामुळे कंपनीच्या क्षमतांमध्ये ग्राफ्टिंग, रिॲक्टिव्ह कंपाउंडिंग आणि प्रोसेसिंग सेवांची भर पडली.
नीश पॉलिमरच्या कंपाऊंडिंग प्रक्रियांना अत्याधुनिक ट्विन स्क्रू एक्सट्रूजन तंत्रज्ञानाचा आधार आहे. कंपनी विविध कारखान्यांमध्ये १८ उत्पादन लाईन्स चालवते.
डॉ. नाईक यांनी त्यांच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीचा बराचसा काळ पॉलिमर क्षेत्रात, विशेषतः पुनर्वापरावर लक्ष केंद्रित करून घालवला. १९८७ मध्ये जेव्हा 'निच'ची स्थापना झाली, तेव्हा ते ब्लॅक अँड डेकरच्या उत्पादन प्रक्रियेतील भंगार चीन आणि भारताला विकत होते. जेव्हा त्यांना पुरवठ्याचे अधिक स्रोत मिळाले, तेव्हा त्यांनी आकार कमी करण्यासाठी आणि पॅकिंग करण्यासाठी बाल्टिमोरमध्ये एक पुनर्वापर प्रकल्प उघडला. १९९० च्या दशकापर्यंत, ते वर्षाला २ कोटी पाउंड भंगार चीनला पाठवत होते; चीन तेथील तेजीत असलेल्या इंजेक्शन मोल्डिंग बाजाराला आधार देण्यासाठी स्वस्त कच्च्या मालाच्या शोधात होता.
शतकाच्या सुरुवातीला, पुनर्वापराची बाजारपेठ अधिक गुंतागुंतीची झाली. “रसायनांच्या किमती जास्त होत्या, त्यामुळे प्राथमिक रेझिन महाग होते,” असे डॉ. नाईक आठवतात. “आम्ही खूप भंगार गोळा करतो, पण त्याला मूल्य कसे द्यावे ही आमच्यासमोरील समस्या आहे.” २००१ मध्ये, निशने वॉशिंग्टन, डीसी येथे ड्युपॉन्ट प्लांटच्या शेजारी आपली प्रमुख सुविधा सुरू केली, जिथे सदोष लॉट्सची वर्गवारी केली जाते आणि नवीन पॉलिमर लॉट्स परत पाठवले जातात. त्या काळातील रेझिन क्षेत्रातील दिग्गज कंपन्यांना अतिरिक्त सेवा पुरवणारा हा एक निर्माता होता. २००८ मध्ये, निश पॉलिमरने रेव्हन्सवुड येथील ड्युपॉन्ट कडून खरेदी केलेल्या एका पूर्वीच्या फायबर फॅक्टरीमध्ये कंपाऊंडिंग सुरू केले.
नीशने स्वतःची उत्पादने विकसित करण्यास सुरुवात केल्यामुळे रेव्हन्सवूडचा आकार तिप्पट झाला. २०१४ मध्ये, नीशने दोन कंपाउंडिंग लाईन्स जोडल्या आणि त्यांच्या संशोधन व विकास (R&D) प्रयोगशाळेला आयएसओ १७०२५ (ISO 17025) मान्यता मिळाली. तीन वर्षांनंतर, नीशने एक पॉलिओलेफिन आणि पॉलिस्टीरिन कंपाउंडिंग लाईन जोडली. रेव्हन्सवूडची सध्याची क्षमता वर्षाला १५० दशलक्ष पाउंड आहे. तिथे बनवल्या जाणाऱ्या, प्रामुख्याने नायलॉनवर आधारित उत्पादनांमध्ये ग्लास-फिल्ड, मिनरल-फिल्ड, इम्पॅक्ट-रेझिस्टंट आणि हीट-रेझिस्टंट ग्रेड्सचा समावेश आहे.
नीश पीसी/एबीएस मिश्रधातू आणि पीआयआर ग्लास-फिल्ड पॉलीप्रोपिलीनचे उत्पादनही करते. वॉशिंग्टनजवळील ही सुविधा 'पॉलिमर अलायन्स सर्व्हिसेस' या नावाने कार्यरत आहे. ४,००,००० चौरस फुटांची ही सुविधा नीशचे साहित्यासाठीचे केंद्रीय साठवणूक आणि वितरण केंद्र म्हणून काम करते, पण येथे ऑप्टिकल सॉर्टिंग, श्रेडिंग, क्रायोजेनिक ग्राइंडिंग, पॅकेजिंग, ब्लेंडिंग, ड्रायिंग आणि इतर अनेक प्रक्रियाही हाताळल्या जातात.
त्यानंतर, २०२० मध्ये, निशने ओहायोच्या हीथ येथील पॉलिमर टेक्निकल सर्व्हिसेस (PTS) ची खरेदी करून TPE आणि TPO फॉर्म्युलेशन क्षमता वाढवली. PRT हे PP, PE, TPO, ABS, PC, नायलॉन ६, नायलॉन ६६, PBT आणि त्यांच्या मिश्रधातूंचे मिश्रण करते. दोन कर्मचाऱ्यांसह ६०,००० चौरस फुटांच्या सुविधेपासून, PTS मध्ये आता ४० हून अधिक कर्मचारी आहेत. हा प्लांट अगदी सुरुवातीपासूनच एका पूर्णपणे सुसज्ज प्रयोगशाळेने सुसज्ज होता. जानेवारी २०११ मध्ये, PTS ने ओहायोच्या हेब्रॉन येथे ८०,००० चौरस फुटांचा अतिरिक्त पुनर्वापर प्लांट उघडला, ज्यामुळे त्यांची पुनर्वापर आणि साठवणुकीची जागा दुप्पटीहून अधिक झाली.
२०२१ मध्ये अ‍ॅमेटेक/वेस्टचेस्टर प्लास्टिक्सच्या अधिग्रहणामुळे उत्पादन क्षमतेत सुमारे २२० दशलक्ष पाउंडची भर पडेल. वेस्टचेस्टर प्लास्टिक्स ही अभियांत्रिकी रेझिन्स, मिश्रधातू, मिश्रणे, प्रतिक्रियाशील सुधारक आणि इतर थर्मोप्लास्टिक सामग्रीची अमेरिकेतील अग्रगण्य स्वतंत्र उत्पादक आहे.
नीश पॉलिमरने 2021 मध्ये अमेटेक, वेस्टचेस्टर प्लास्टिक्सचे अधिग्रहण करून आपल्या टोल व्यवसायाचा विस्तार केला, जी उत्तर अमेरिकेतील सर्वात मोठी टोल उत्पादक असल्याचा दावा केला जातो.
नीश पॉलिमर्स आपल्या सर्व कारखान्यांमध्ये १८ कंपाउंडिंग लाईन्स २४ तास, आठवड्याचे पाच दिवस चालवते. त्यांच्या अंदाजानुसार, २०२२ पर्यंत वाढीचा दर सुमारे ३०% असेल. त्यांच्या स्वतःच्या उत्पादनांमधून त्यांची उत्पादन क्षमता दरवर्षी सुमारे १०० दशलक्ष पाऊंड आहे.
• PoliPIR प्रमाणित उत्पादने १००% पुनर्चक्रीकृत (PIR) असतात आणि खर्च वाचवण्यासाठी मानक PIR प्रमाणित उत्पादनांची आवश्यकता असलेल्या अनुप्रयोगांसाठी डिझाइन केलेली आहेत. • PoliSP सॉफ्ट पॉलिमर्स SEBS वर आधारित आहेत आणि व्हल्कनाइज्ड रबरसारखे आहेत, परंतु त्यांच्यावर थर्मोप्लास्टिकप्रमाणे प्रक्रिया केली जाऊ शकते. यांच्या अनुप्रयोगांमध्ये गॅस्केट, केबल शीथ आणि सॉफ्ट इंजेक्शन मोल्डिंग यांचा समावेश आहे.
• पॉलीपीसीआर उत्पादने ही नायलॉन ६ आणि ६६ आणि पीपीसी (पॉलीप्रोपिलीन कार्बोनेट, कार्बन डायऑक्साइड आणि प्रोपिलीन ऑक्साईडचा कोपॉलिमर) यांची ग्राहकांच्या गरजेनुसार बनवलेली संयुगे आहेत. पीसीआरचे प्रमाण देखील गरजेनुसार बदलता येते. पीसीआर कच्च्या मालाचा प्रवाह एका स्थिर सामग्रीवर आधारित आहे आणि अंतर्गत वापरासाठी एक स्वच्छ व विश्वासार्ह संमिश्र कच्चा माल तयार करण्याकरिता ही प्रक्रिया अनुकूलित (ऑप्टिमाइझ) केली जाते. येथे निश पॉलिमरच्या कच्च्या मालाचे मुख्य स्रोत नायलॉनची मासेमारीची जाळी (दरवर्षी सुमारे ६४०,००० टन कचराभूमीत टाकला जातो), कार्पेट, हँगर्स, पॅलेट्स, साइनचा कचरा आणि पीईटी सोडा बाटल्यांसाठीची पीपी लेबल्स आहेत. फ्लॉरेन्स येथील सुविधा ही निश पॉलिमरची पीसीआर संकलन सुविधा आहे आणि येथे वर्गीकरण, स्वच्छता, दळण, धातू ओळखणे, संदलन (कॉम्पॅक्शन), मिश्रण आणि पॅकेजिंगची कामे केली जातात.
नीश पॉलिमरच्या सर्व सुविधा अत्याधुनिक प्रयोगशाळा आणि चाचणी उपकरणांनी सुसज्ज आहेत.
आपल्या उत्पादन श्रेणीच्या सखोलतेमुळे आणि व्यापकतेमुळे, नीश पॉलिमर विविध प्रकारच्या अंतिम बाजारपेठांमध्ये स्पर्धा करते. यामध्ये ऑटोमोबाईल्स, बांधकाम, फर्निचर आणि उपकरणे, इलेक्ट्रॉनिक्स, प्लंबिंग, पॉवर टूल्स, क्रीडा साहित्य आणि खेळणी यांसारख्या टिकाऊ ग्राहक वस्तूंचा समावेश आहे.
"भविष्यातील निश पॉलिमर उत्पादनांच्या विकासासाठी ऑटोमोटिव्ह उद्योग हे एक प्रमुख केंद्र असेल," असे विक्री आणि विपणन विभागाचे उपाध्यक्ष थॉमस मोसिया यांनी सांगितले. निश आधीपासूनच हलक्या वाहनांसाठी मटेरियल सोल्यूशन्स; स्टीयरिंग व्हील, डिस्प्ले आणि डोअर हँडल यांसारख्या वारंवार स्पर्श होणाऱ्या घटकांसाठी अँटीमायक्रोबियल पॉलिमर; मजबूत आणि हलक्या वजनाच्या बॉडी पॅनेल, रूफ पॅनेल आणि चाकांसाठी कार्बन फायबर प्रबलित पॉलिमर; तसेच मजबुती आणि सुरक्षिततेसाठी बॅटरी आणि बंपर सिस्टीम पुरवते.
परंतु वाहन उत्पादक कंपन्या त्यांच्या मटेरियल पुरवठादारांना डॅशबोर्ड आणि इतर अंतर्गत घटकांसाठी ३० टक्क्यांपर्यंत पीसीआर असलेले ग्रेड उपलब्ध करून देण्यासाठी दबाव आणत आहेत. “ओईएम कंपन्यांना पीसीआरला एक मूल्यवर्धित मटेरियल म्हणून बाजारात आणायचे आहे आणि या उद्देशासाठी योग्य कंपाऊंड्स विकसित करण्याकरिता आम्ही त्यांच्या विकास टीमसोबत नियमितपणे काम करतो.”
योग्य क्लिनिंग कंपाऊंड निवडल्याने मटेरियल आणि रंगांमधील बदल जलद होऊ शकतात आणि कचरा कमी होतो. तुम्ही मटेरियलवरही बचत करू शकता.
नवीन प्रतिदीप्ति-आधारित विघटन पद्धत विविध प्लॅस्टिकमधील पुनर्चक्रीकृत घटकांचे मोजमाप आणि प्रमाणीकरण करण्यासाठी एक जलद आणि विश्वसनीय पद्धत प्रदान करते.
पुढील दशकात महत्त्वाकांक्षी चक्रीय अर्थव्यवस्थेची उद्दिष्ट्ये साध्य करायची असतील, तर ग्राहक वस्तूंचे ब्रँड मालक यांत्रिक पुनर्चक्रीकरणाला एक आवश्यक पूरक म्हणून प्रगत रासायनिक पुनर्चक्रीकरणाकडे अधिकाधिक लक्ष देत आहेत. सध्याच्या पायरोलिसिस पद्धतींच्या मर्यादांवर मात करण्यासाठी आणि प्लॅस्टिकच्या रासायनिक प्रक्रियेला विविध पर्यायांचे व्यापारीकरण करण्यासाठी अनेक तंत्रज्ञान प्रदाते नवीन तंत्रज्ञान विकसित करत आहेत.