च्या उत्पादनात वापरण्यात येणारे साहित्यस्टॅम्पिंग डाईजयात स्टील, स्टील सिमेंटेड कार्बाइड, कार्बाइड, झिंक आधारित मिश्रधातू, पॉलिमर साहित्य, ॲल्युमिनियम ब्राँझ, उच्च आणि कमी वितळणबिंदू असलेले मिश्रधातू इत्यादींचा समावेश होतो. स्टॅम्पिंग डायच्या निर्मितीमध्ये वापरले जाणारे बहुतेक साहित्य प्रामुख्याने स्टील असते. डायच्या कार्यकारी भागांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याचे सामान्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत: कार्बन टूल स्टील, लो अलॉय टूल स्टील, उच्च कार्बन उच्च किंवा मध्यम क्रोमियम टूल स्टील, मध्यम कार्बन अलॉय स्टील, हाय स्पीड स्टील, मॅट्रिक्स स्टील आणि कार्बाइड, स्टील सिमेंटेड कार्बाइड, इत्यादी.
१. कमी-मिश्रधातूचे टूल स्टील
कमी-मिश्रधातूचे टूल स्टील हे कार्बन टूल स्टीलवर आधारित असते, ज्यात योग्य प्रमाणात मिश्रधातू घटक मिसळलेले असतात. कार्बन टूल स्टीलच्या तुलनेत, हे तडे जाण्याची आणि शमन विकृतीची प्रवृत्ती कमी करते, स्टीलची कठीणता वाढवते, तसेच त्याची झीज-प्रतिरोधकता देखील चांगली असते. साच्यांच्या निर्मितीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या कमी-मिश्रधातूच्या स्टीलमध्ये CrWMn, 9Mn2V, 7CrSiMnMoV (कोड CH-1), 6CrNiSiMnMoV (कोड GD) इत्यादींचा समावेश होतो.
T8A, T10A इत्यादींसाठी कार्बन टूल स्टीलच्या मोल्डमध्ये याचे अधिक उपयोग आहेत. याचे फायदे म्हणजे चांगली प्रक्रियाक्षमता आणि स्वस्तपणा. परंतु याची कठिनीकरणक्षमता आणि लाल कठिनता कमी असते, उष्णता उपचाराने विकृतीकरण होते आणि भार सहन करण्याची क्षमता कमी असते.
३. हाय-स्पीड स्टील
हाय-स्पीड स्टीलमध्ये मोल्ड स्टीलपैकी सर्वाधिक कठीणपणा, झीज-प्रतिरोधकता, संपीडन शक्ती आणि उच्च भार-वहन क्षमता असते. साच्यांमध्ये सामान्यतः W18Cr4V (कोड 8-4-1) आणि कमी टंगस्टन असलेले W6Mo5Cr4V2 (कोड 6-5-4-2, अमेरिकन ब्रँड M2) वापरले जातात. तसेच, कणखरपणा सुधारण्यासाठी कमी कार्बन व्हॅनेडियम हाय-स्पीड स्टील 6W6Mo5Cr4V (कोड 6W6 किंवा कमी कार्बन M2) विकसित केले जाते. हाय-स्पीड स्टील्समधील कार्बाइडचे वितरण सुधारण्यासाठी त्यांना पुन्हा फोर्जिंग करण्याची देखील आवश्यकता असते.
४. उच्च-कार्बन मध्यम-क्रोमियम टूल स्टील
साच्यांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या उच्च-कार्बन मध्यम-क्रोमियम टूल स्टील्समध्ये Cr4W2MoV, Cr6WV, Cr5MoV इत्यादींचा समावेश होतो. त्यांमध्ये क्रोमियमचे प्रमाण कमी असते, युटेक्टिक कार्बाइड कमी प्रमाणात आढळते, कार्बाइडचे वितरण कमी असते, उष्णता उपचाराने होणारे विरूपण कमी असते, तसेच चांगली कठीणताक्षमता आणि आकारमान स्थिरता असते. ज्या उच्च-कार्बन उच्च क्रोमियम स्टीलमध्ये कार्बाइडचे विलगीकरण तुलनेने गंभीर असते, त्याच्या तुलनेत यांची कार्यक्षमता सुधारलेली आहे.
५. उच्च-कार्बन उच्च-क्रोमियम टूल स्टील
सामान्यतः वापरले जाणारे उच्च-कार्बन उच्च-क्रोमियम टूल स्टील Cr12 आणि Cr12MoV, Cr12Mo1V1 (कोड D2), त्यांच्यामध्ये चांगली कठिनीकरणक्षमता आणिझीज प्रतिरोधकताउष्णता उपचाराने होणारे विरूपण खूप कमी असते, हे उच्च झीज-प्रतिरोधक सूक्ष्म-विरूपण मोल्ड स्टील असून, याची भार-वहन क्षमता केवळ हाय-स्पीड स्टीलच्या खालोखाल असते. परंतु कार्बाइडचे विलगीकरण गंभीर असते, त्यामुळे कार्बाइडची असमानता कमी करण्यासाठी आणि वापराची कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी, फोर्जिंगमध्ये बदल करण्याकरिता वारंवार अपसेटिंग (अक्षीय अपसेटिंग, रेडियल ड्रॉइंग) करणे आवश्यक असते.
६. सिमेंटेड कार्बाइड आणि स्टील सिमेंटेड कार्बाइड
सिमेंटेड कार्बाइडची कठोरता आणि झीज-प्रतिरोधकता इतर कोणत्याही प्रकारच्या मोल्ड स्टीलपेक्षा जास्त असते, परंतु त्याची वाकण्याची ताकद आणि कणखरपणा कमी असतो. मोल्डसाठी वापरले जाणारे सिमेंटेड कार्बाइड हे टंगस्टन आणि कोबाल्टचे असते, आणि ज्या मोल्ड्सना कमी आघात आणि उच्च झीज-प्रतिरोधकतेची आवश्यकता असते, त्यांच्यासाठी कमी कोबाल्ट असलेले सिमेंटेड कार्बाइड वापरले जाऊ शकते. जास्त आघात सहन करणाऱ्या मोल्ड्ससाठी, जास्त कोबाल्ट असलेले कार्बाइड वापरले जाऊ शकते.
पोस्ट करण्याची वेळ: १९ एप्रिल २०२१